Şaşırdığımızda göz bebeklerimiz neden büyüyor? Bilim insanlarından dikkat çeken açıklama

Brown Üniversitesi’nden nörobilimci Matt Nassar ve ekibi, 63 sağlıklı yetişkin gönüllüyle renkli görüntüler üzerinden yapılan bir deneyde, beklenmedik bir rengin gösterilmesiyle göz bebeğinin çapının önemli ölçüde arttığını ve belirli beyin dalgalarında artış meydana geldiğini gözlemledi. Katılımcılara önce gördükleri renkleri hatırlamaları, ardından öğrendikleri renk dizilimlerine dayanarak bir sonraki görüntüde hangi rengin geleceğini tahmin etmeleri istendi. Beklentilerin aksine gösterilen renk karşısında göz bebeği büyüdü ve EEG ile ölçülen bazı beyin dalgalarında artış tespit edildi.

Araştırmacılar, bu göz bebeği büyümesinin uyarılma değişimlerinin bir göstergesi olduğunu ve beynin beklenmedik bir duruma “yenileme” moduna geçişini işaret edebileceğini belirtti. Beyin, yeni bir duruma karşılık eski beklentileri “sıfırlayarak” ve önceki tahminlere olan bağlılığı azaltarak öğrenme sürecini etkiliyor. Görüntüler beklentilere uyduğunda katılımcılar önceki tahminlerine daha fazla bağlı kalırken, beklenmedik bir görüntüyle karşılaştıklarında bu eğilim azaldı.

Çalışmanın bulguları ayrıca, beynin sapında bulunan locus coeruleus adlı küçük bir nöron kümesinin bu uyarılma tepkisinde rol oynadığını ortaya koydu. Locus coeruleus, savaş‑ya‑kaç tepkisiyle ilişkili noradrenalin salınımı için ana kaynaktır ve beklenmedik olaylar sonrası etkinliği artar, bu da göz bebeği büyümesi ve EEG’deki bazı beyin dalgalarının artışıyla bağlantılıdır. Bu sonuçlar Nature Human Behaviour dergisinde yayımlandı.