Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında, Bedfordshire’da ikamet eden ve iki çocuk babası olan bir adam, İngiltere’de gerçek‑zaman yapay zeka destekli beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. Yürüyüş sırasında bilincini kaybedip nöbet geçirdiğinde yapılan beyin taramasında, hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör bulunmuştu. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak zamanla görme kaybına yol açabilme potansiyeline sahipti ve damarlar ile sinirlerin yakın olması işlemi riskli kılmıştı.

Ameliyat University College London Hastanesi’nde endoskopik bir yaklaşım kullanılarak gerçekleştirildi. Burundan ilerletilen ince kamera ile tümöre ulaşıldı ve cerrahlara damar ve sinirlerin konumunu işaretleyen yapay zeka sistemi canlı video analizini gerçekleştirdi. Sistem, cerrahi aletleri takip ederek damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri anlık olarak işaretleyerek en güvenli çıkarma noktalarını belirlemede rehberlik etti. Araştırmacılar, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosunu kullanarak sistemin önemli anatomik yapılarını tanımasını sağladı.

Ameliyatın ardından Hibbert’in görme alanında belirgin iyileşme gözlendi; gözlerini açtığında yaklaşık 360 dereceye ulaşmış bir görüş alanı hissettiğini söyledi ve sekiz hafta içinde görüşünün daha da netleştiğini ifade etti. Hibbert “Hayatımı bana geri verdi” diyerek, ameliyat öncesi yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını belirtti. Araştırma ekibi ise yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün cerrahi ekibin elinde kaldığını vurguladı.