Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında, Bedfordshire’da iki çocuk babası, İngiltere’de gerçek zamanlı yapay zeka rehberliğinde yapılan beyin ameliyatının ilk hasta oldu. 18 ay önce öğle arası yürüyüşünde bilincini kaybeden Hibbert, yapılan beyin taramasında hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak zamanla görme kaybına neden olabilme potansiyeline sahipti.

Cerrahi ekip, University College London Hastanesi’nde burundan ilerletilen ince bir endoskopla kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Tümör damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunması nedeniyle en güvenli çıkarma noktasını belirlemek zor oluyordu. Bu noktada geliştirilen yapay zeka sistemi devreye girdi; canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri izledi ve damar ile sinirlerin bulunduğu bölgeleri işaretledi. Böylece cerrahlar, tümörün çıkarılması sırasında daha güvenli alanları anlık olarak görebildiler. Araştırmacılar sistemi yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videoları üzerinde eğiterek yapay zekanın önemli anatomik yapıları tanımasını sağladılar.

Ameliyat sonrası Hibbert’in görmesinde belirgin iyileşme görüldü. Gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaştığını hissetti ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görüşünün birkaç günde bir daha iyileştiğini, enerjisinin geri geldiğini ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını ifade etti. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek bu gelişmenin önemini vurguladı. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını ve tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda kaldığını vurguladı.