Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
Alzheimer, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli tarafından “dünya genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu” olarak tanımlandı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka ekleniyor; Alzheimer bu vakaların %60‑70’ini oluşturuyor. Türkiye’de ise yaklaşık 700 bin kişi Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ediyor; nüfusun yaşlanmasıyla 2050’de bu sayı 2‑2,5 katına çıkacak ve 65 yaş üstü nüfusun %23’e ulaşması bekleniyor.
Hastalık, beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici hasar görmesiyle ortaya çıkar ve bellek, düşünme, dil, yargı ve günlük yaşam becerilerini etkiler. Genellikle 65 yaş üstünde başlar, fakat daha genç yaşlarda da görülür. Başlangıçta hafif unutkanlık, eşyaları yanlış yerlere koyma, kelime bulma güçlüğü, yön kaybı ve karar vermede zorluk görülür; evre ilerledikçe bağımsız yaşam neredeyse imkansızlaşır. Neden henüz tam olarak bilinmez; beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin birikmesi sinir hücrelerini bozarak hücre ölümüne yol açar. Yaş, aile öyküsü, APOE4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travması ve hava kirliliği risk faktörleri arasında yer alır.
Gömceli, hastalığın erken tanı ve tedavisinin seyrini yavaşlatabileceğini belirterek, önleyici adımları öne sürdü. Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipi beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme‑görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi, kafa travmalarından korunma önerdi. Bu önlemler, Alzheimer riskini azaltıp hastalığın ortaya çıkışını geciktirmenin mümkün olduğunu vurguluyor.
