ABD’de 4 bin yıllık hastalık geri dönüyor: Florida alarmda

Florida, 1992’den bu yana en yüksek yerel bulaş oranını gördü. Geçen yıl eyalette 36 yeni cüzzam vakası tespit edildi; bu sayının 26’sının eyalet içinde meydana geldiği bildirildi. 2026’nın ilk aylarında ise toplam 19 vaka ülke veri tabanına kaydedildi. ABD genelinde yılda 100‑200 vakayla sınırlı olan hastalık, Florida’da son on yılda diğer eyaletlerin en yüksek yerel bulaş seviyesine ulaştı.

Florida Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Norman Beatty, artışın “gelişmekte olan bir enfeksiyon hastalığı” olarak daha yaygınlaşmaya başladığını belirtti. Beatty, vakaların önemli bir bölümünün Mycobacterium leprae ve Mycobacterium lepromatosis bakterilerinin taşıyıcı olduğu armadillolarla temas sonucu ortaya çıktığını öne sürdü. Arpadillo yuvalarının çevresindeki toprakla temas, özellikle açık yara bulunan kişiler için risk oluşturuyor. Bakteriler toprakta uzun süre kalabiliyor ve armadillolar bu bakterileri taşıyabiliyor.

Cüzzam, bakterilerin son derece yavaş çoğaldığı bir hastalıktır. İnsanlardan insana bulaşması için enfekte kişinin tükürüğü veya mukusu ile uzun süreli, yakın temas gerekebilir. Bu nedenle, açık yara bulunması, toprakla ve armadillo yuvalarıyla temas gibi çevresel faktörler bulaş riskini artırıyordur.

Türkiye’de Dünya Sağlık Örgütü’nün “10 bin nüfusta bir vakayla” hedefi yıllar önce gerçekleştirildi. Şu anda ülkede yaklaşık 485‑600 cüzzam hastası kayıtlı ve yıllık yeni vaka sayısı 3‑6 arasıdır. Çoğu hasta aktif dönemini atlatmış, bulaştırıcılığı olmayan kişiler olarak izlenmektedir. Dr. Türkan Saylan’ın liderliğindeki çalışmalar, hastalığın tedavi edilebilir olduğunu ve geniş çaplı izolasyona gerek olmadığını göstererek, 1976’da kurulan Cüzzamla Savaş Derneği ve 1986’da Hindistan hükümeti tarafından verilen “Uluslararası Gandhi Ödülü” ile uluslararası tıp tarihinde önemli bir yer edindi. Saylan aynı zamanda Dünya Sağlık Örgütü’nün lepra danışmanı olarak da görev yaptı.