Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi

Türkiye, yapay zeka alanında küresel standartların belirlenmesinde aktif rol üstlenmek amacıyla “mekik diplomasisi”ni genişletiyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinesinde yürütülen 2026‑2030 “Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı” çerçevesinde ülke, OECD Yapay Zeka İlkeleri, Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında yapay zeka gündemine katkı sağlamayı hedefliyor. Plan, ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi standart ve etik yönetişim platformlarında teknik katkılar, ikili ve bölgesel teknoloji ittifakları ile veri anlaşmaları geliştirilmesini içeriyor.

2027 sonuna kadar, Türkiye’nin en az beş ülke ile yapay zeka işbirliği çerçevesi anlaşması imzalamayı, üç uluslararası kurumla mutabakat anlaşması yapmayı ve üç hedef pazarda karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği başlatmayı hedeflediği belirtiliyor. Her işbirliği, teknik çalışma grubu, ortak test protokolü, veri ve hesaplama paylaşım çerçevesi gibi somut çıktılarla ölçülecek. Veri ve hesaplama paylaşımında KVKK, uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği, karşılıklılık, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet ilkeleri gözetilecek. Sonuçlar, yıllık ilerleme raporlarıyla izlenecek.

Türkiye, 2027 sonuna kadar “Türk Dilleri Büyük Dil Modeli”ni üretim ortamına almak için TDT, İİT ve D8 gibi bölgesel ortaklarla pilot projeler başlatıyor. Model, kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras uygulamalarında kullanılacak; veri katkıları, fikri mülkiyet, lisanslama ve ticarileştirme koşulları ortak yönetişim protokolüyle belirlenecek. Bölgesel veri merkezleri, paylaşımlı hesaplama kapasitesi ve veri yönetişimi modelleri üzerinde çalışılıyor; 2027 sonuna kadar en az üç bölgesel ortakla kapasite geliştirme programı başlatılacak. İstanbul, uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılarak, küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve demo günleri burada düzenlenecek.